«فرهنگ نوشتاری صابئین» ثبت ملی شد

«فرهنگ نوشتاری صابئین» ثبت ملی شد



مدیرکل میراث فرهنگی خوزستان از قرار گرفتن «فرهنگ نوشتاری صابئین مندایی» در فهرست آثار ملی میراث فرهنگی ناملموس کشور خبر داد.

به گزارش ایسنا به نقل از  روابط عمومی ادارهکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خوزستان، علیرضا ایزدی با اشاره به ابلاغ مراتب ثبت این اثر فرهنگی ناملموس از سوی علیاصغر مونسان ـ رییس سازمان میراث فرهنگی ـ به غلامرضا شریعتی ـ استاندار خوزستان ـ اظهار کرد: در اجرای ماده یک از قانون تشکیل سازمان میراث فرهنگی و گردشگری مصوب سال ۱۳۸۲ و مواد “۱۱” و “۱۲” از قانون الحاق جمهوری اسلامی ایران به کنوانسیون بینالمللی حفظ میراث فرهنگی ناملموس مصوب سال ۱۳۸۴ و مواد “۲” و “۳” آئیننامه اجرایی قانون مذکور مصوب ششم بهمنماه ۱۳۸۷ هیات وزیران و با رعایت مقررات آییننامه اجرایی مذکور، میراث فرهنگی ناملموس “فرهنگ نوشتاری صابئین مندایی” به شماره ۱۵۱۵ در فهرست آثار ملی میراث فرهنگی ناملموس کشور به ثبت رسید.

او در ادامه ضمن تبریک به اقلیت صابئین مندایی ایران در پی ثبت ملی این اثر، بر هرگونه اقدام در راستای حفظ و احیاء این میراث تأکید کرد و افزود: خط و زبان مندایی دارای ویژگیهای منحصر به فردی است که موجب شد طی ماههای گذشته مندائیان ایران طی جلساتی با ادارهکل میراث فرهنگی خوزستان خواستار قرار گرفتن این فرهنگ نوشتاری در فهرست آثار ملی شوند.

مدیرکل میراث فرهنگی خوزستان ادامه داد: در پی این موضوع، به پیشنهاد انجمن صابئین مندایی ایران و همکاری و موافقت ادارهکل میراث فرهنگی خوزستان، فرآیند قرار گرفتن خط و زبان مندائیان در فهرست آثار ملی از پاییز ۹۶ در دستور کار قرار گرفت و تمام مستندات، عکسها و فرمها نیز در این باره تهیه، تکمیل و به سازمان میراث فرهنگی در تهران ارسال شد و سرانجام پرونده این اثر در فهرست آثار ملی به ثبت رسید.

ایزدی از تلاش برخی کشورها برای ثبت جهانی خط مندایی خبر داد و گفت: از آنجا که مندائیان در کشورهای عراق، استرالیا و آمریکا نیز حضور دارند، این کشورها درصدد هستند تا خط مندائیان را به ثبت جهانی یونسکو برسانند اما باتوجه به اینکه خاستگاه اصلی صابئین مندایی، ایران و خوزستان است و آن‌ها خود را متعلق به خاک و پرچم ایران میدانند، در تلاش هستیم تا مسؤولیت این کار را ما برعهده بگیریم تا پرونده ثبت جهانی این اثر از سوی ایران به یونسکو ارسال شود.

در ادامه بهنام اسکندری، رابط انجمن صابئین مندایی ایران نیز با اشاره به ویژگیهای خط مندایی که موجب قرار گرفتن آن در فهرست آثار ناملموس ملی شد عنوان کرد: خط مندایی یکی از خطوط آرامی و کاملترین خط فونتیک محسوب میشود؛ چراکه صداهایی اعم از فتحه، کسره و ضمه در آن ذکر میشود.

او با اشاره به اینکه خط مندایی شامل ۲۳ حرف بدون نقطه است که از راست به چپ نوشته میشود، ادامه داد: این خط در برخی از حروف خود دارای چندین صدا است که تلفظ این صداها در خود کلمه مشخص میشود.

این پژوهشگر عنوان کرد: این قوم درخصوص پیدایش خط خود بر این اعتقاد هستند که روزی روحانیون در کنار رودخانه مشغول نجوا بودند که صدایی از آب رودخانه بلند شد که حروف مندایی را بیان میکرد (اَ، با، گا و …) و هنگام تلفظ هر صدا نقشی روی آب نمایان میشد که این نقوش حروف الفبای مندایی بود و به این صورت خط مندایی به وجود آمد.

وی گفت: خط مندایی به طور مستقیم از خط آرامی مشتق شده و آسانترین و کاملترین خط سامی است زیرا برخلاف سایر خطوط سامی که فقط حروف بیصدا را مینویسند، خط مندایی اصوات را نیز مینویسد و به این جهت کاملترین خط فونتیک است.

اسکندری در ادامه به زبان مندایی اشاره کرد و افزود: این زبان گویشی شرقی از زبان آرامی است که قرابت نزدیکی با لهجه تلمود بابلی دارد.

او قدمت ادبیات مندایی را دستکم ۱۸۰۰ سال عنوان کرد و افزود: زبان مندایی برخلاف زبانهای آرامی، یهودی و بابلی که با کلمات عبری مخلوط شدهاند و حتی برخلاف زبان سریانی که کلمات و عبارات یونانی در آن نفوذ کرده، از زبانهای بیگانه مبرا مانده است.

صابیین مندایی شماری از اقلیت‌های مذهبی ایران و قومی یکتاپرست هستند که تعداد بسیاری از آن‌ها در استان خوزستان به ویژه شهر اهواز سکونت دارند. این اقلیت مذهبی که معتقد به دین مندایی هستند بیشتر به مشاغل طلافروشی و میناکاری مبادرت می‌ورزند. در گذشته این قوم توسط یهودیان، پس از جنگ و خونریزی‌های زیاد از سمت نواحی رود اردن رانده شده و در دوره اشکانی به علت آزادی دینی وارد ایران شدند؛ از آنجا که غالب مراسم این قوم همراه با تعمید در آب جاری بوده مناطقی را برای سکونت انتخاب می‌کردند که دارای رودخانه باشد. خوزستان به دلیل داشتن رودهای کارون، کرخه و دز، محل اصلی سکونت این قوم در ایران است. در واژه محلی به این قوم «صبی» می‌گویند؛ این درحالی است که از نام‌های دیگر این قوم می‌توان به صابئه‌البطایح، مغتسله، ماندایی و پیروان یوحنایی و یحیوی اشاره کرد.

پیش از این “آئین صابئین مندایی” در تاریخ ۱۹ اسفند ماه ۱۳۸۸ با شماره ثبت ۲۹ و “مینای صبی” در ۲۰ شهریورماه ۱۳۹۱ با شماره ثبت ۵۱۷ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده بود.

انتهای پیام

منبع:ایسنا

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *